De aardappel, jarenlang de vertrouwde held op ons bord, maar tegenwoordig steeds vaker in het verdomhoekje. Want van aardappelen zou je dik worden en al die koolhydraten zouden niet goed voor je zijn. Ook in mijn online praktijk hoor ik deze verhalen regelmatig voorbijkomen, terwijl de aardappel juist verrassend veel goeds te bieden heeft. Tijd om deze oer-Hollandse knol eens onder de loep te nemen!
Wat zit er eigenlijk in een aardappel?
Onder die eenvoudige schil schuilt een verrassend voedzaam product. Aardappelen bevatten koolhydraten, voedingsvezels, vitamines en mineralen. Bovendien leveren ze van nature nauwelijks vet. Een gekookte aardappel bevat gemiddeld 83 kilocalorieën per 100 gram, ongeveer 17 gram koolhydraten, 2 gram eiwitten en 1,5 tot 2 gram voedingsvezels. De exacte voedingswaarden verschillen per aardappelsoort en bereidingswijze, maar één ding is duidelijk: de gewone gekookte aardappel is een voedzame basis voor een maaltijd.
Koolhydraten: een belangrijke energiebron
Aardappelen bestaan voor een belangrijk deel uit zetmeel, een vorm van koolhydraten. Tijdens de spijsvertering wordt dit zetmeel afgebroken tot glucose, dat je lichaam als brandstof gebruikt. Onder andere je hersenen en spieren hebben energie nodig om goed te functioneren. Betekent dit dat aardappelen automatisch zorgen voor een stabiele bloedsuikerspiegel? Nee, zo eenvoudig ligt het niet. Aardappelen kunnen de bloedsuikerspiegel relatief snel laten stijgen. Hoe sterk dat gebeurt, hangt onder meer af van de aardappelsoort, de bereiding, de portiegrootte en de rest van je maaltijd. Eet je aardappelen bijvoorbeeld samen met groenten en een eiwitbron, dan beïnvloedt die combinatie hoe de maaltijd wordt verteerd. Het belangrijkste om te onthouden is dat koolhydraten niet ongezond zijn omdat ze koolhydraten zijn. Het gaat om de voedingswaarde, de hoeveelheid en het totale voedingspatroon.
Voedingsvezels: belangrijk voor je darmen
Aardappelen leveren ook voedingsvezels. Die ondersteunen een gezonde darmwerking en dragen bij aan een goede stoelgang. Daarnaast kunnen vezels helpen om langer een verzadigd gevoel te ervaren. De schil bevat vezels, maar ook zonder schil levert een aardappel nog een bescheiden hoeveelheid. Aardappelen zijn dus geen uitgesproken vezelbom, maar kunnen wel bijdragen aan je dagelijkse vezelinname. Voor voldoende vezels is het belangrijk om daarnaast volkorenproducten, groenten, fruit, peulvruchten, noten en zaden te eten.
Meer rust rondom eten ervaren?
Wil je op een gezonde manier afvallen en werken aan een fijne relatie met eten? Met mijn 12-wekenprogramma help ik je naar een gezond gewicht en blijvende gedragsverandering. Zonder strenge regels, maar met persoonlijke coaching en praktische oefeningen.
Liever eerst persoonlijk kennismaken? Plan een gratis gesprek →
Vitamines en mineralen: meer dan je denkt
Aardappelen leveren verschillende belangrijke vitamines en mineralen. Zo bevatten ze vitamine C, die onder andere bijdraagt aan een normale werking van het immuunsysteem en de opname van ijzer uit plantaardige voeding ondersteunt. Daarnaast leveren ze vitamine B6, die een rol speelt bij de energiestofwisseling en het functioneren van het zenuwstelsel. Ook kalium is een belangrijke voedingsstof in aardappelen. Dit mineraal ondersteunt de werking van spieren en zenuwen en draagt bij aan het behoud van een normale bloeddruk. De precieze hoeveelheid voedingsstoffen hangt af van de aardappelsoort, de versheid, de bewaring en de bereiding. Tijdens het koken kunnen bijvoorbeeld vitamines verloren gaan.
Zijn aardappelen dikmakers?
Nee, aardappelen zijn op zichzelf geen dikmakers. Toch is dit waarschijnlijk een van de hardnekkigste misverstanden over de aardappel. Gewichtstoename ontstaat wanneer je over langere tijd meer energie binnenkrijgt dan je lichaam verbruikt. Dat kan gebeuren met allerlei voedingsmiddelen. Het is dus niet één aardappel, boterham of portie pasta die bepaalt of je aankomt. Sterker nog: gekookte aardappelen bevatten per 100 gram doorgaans minder calorieën dan gekookte rijst of pasta. Bovendien kunnen ze behoorlijk goed verzadigen. Dat maakt aardappelen juist een interessante keuze wanneer je op je gewicht wilt letten.
De bereidingswijze maakt verschil
Een gekookte aardappel is natuurlijk iets anders dan een flinke portie friet of aardappelkroketten. Tijdens het frituren nemen aardappelproducten vet op, waardoor de hoeveelheid calorieën aanzienlijk kan toenemen. Ook royale hoeveelheden boter, room of saus kunnen een maaltijd energierijker maken. Dat betekent overigens niet dat je nooit meer friet mag eten. Ook friet kan prima passen binnen een gevarieerd voedingspatroon. Het is alleen goed om te begrijpen dat de bereidingswijze invloed heeft op de voedingswaarde. Mijn advies is daarom om niet alleen naar het product te kijken, maar naar de volledige maaltijd en hoe vaak je bepaalde keuzes maakt.
Zijn aardappelen gezonder dan rijst of pasta?
Die vraag krijg ik ook regelmatig. Maar er is niet één product dat in alle opzichten gezonder is dan de rest. Gekookte aardappelen bevatten doorgaans minder calorieën per 100 gram dan gekookte rijst en pasta. Daarnaast leveren aardappelen onder andere vitamine C en kalium. Volkorenpasta heeft weer andere voordelen, zoals een hoger vezelgehalte. En ook rijst kan uitstekend onderdeel zijn van een volwaardige maaltijd. Het heeft daarom weinig zin om deze producten voortdurend tegen elkaar af te zetten. Eet gerust de ene dag aardappelen, de volgende dag volkorenpasta en daarna rijst. Juist door te variëren, krijg je verschillende voedingsstoffen binnen en blijft gezond eten aantrekkelijk.
Gewone of zoete aardappel: wat is gezonder?
De zoete aardappel heeft de afgelopen jaren een behoorlijk gezond imago gekregen. Je ziet hem terug in salades, ovengerechten en gezonde recepten op sociale media. Maar is hij daadwerkelijk gezonder dan de gewone aardappel? Niet per definitie. Beide producten bevatten koolhydraten, voedingsvezels, vitamines en mineralen. Wel zijn er verschillen in de samenstelling. De oranje zoete aardappel bevat bijvoorbeeld veel bètacaroteen, een stof die het lichaam kan omzetten in vitamine A. De gewone aardappel levert onder andere vitamine C en kalium. Ook qua calorieën liggen beide producten redelijk dicht bij elkaar, afhankelijk van de soort en bereiding. Er is dus geen reden om de gewone aardappel in te ruilen voor een zoete aardappel omdat die zogenaamd veel gezonder zou zijn. Mijn advies? Eet vooral allebei als je ze lekker vindt
Recept: krokante smashed potatoes
Trek gekregen in aardappelen? Dan moet je deze smashed potatoes uit de oven écht eens proberen! Heerlijk goudbruin en krokant vanbuiten, lekker zacht vanbinnen en met een frisse yoghurtdip om het smulfeest compleet te maken.