Onlangs las ik op de website van de NOS een interessant artikel over de groei van de fastfoodbranche. Tijdens het lezen moest ik direct denken aan één van de belangrijkste boodschappen uit mijn boek: we leven in een omgeving die ons voortdurend uitnodigt om te eten. En dat heeft meer invloed op ons eetgedrag dan we vaak denken.
We denken dat we zelf kiezen
We lopen een supermarkt binnen en denken dat we zelf bepalen wat er in ons winkelwagentje belandt. Maar misschien begint die keuze al veel eerder. Niet op het moment dat je een product uit het schap pakt, maar op het moment dat je aandacht wordt getrokken. Door een aanbieding. De geur van versgebakken brood. Een kleurrijke verpakking. Of iets lekkers dat precies op ooghoogte ligt. Nog voordat je denkt een bewuste keuze te maken, heeft je omgeving je al subtiel een bepaalde richting op gestuurd. In mijn online praktijk zie ik dagelijks hoeveel invloed die omgeving heeft op ons eetgedrag. Misschien is dat wel de grootste invloed van onze voedselomgeving. Niet dat zij ons af en toe verleidt, maar dat zij bepaalt wat wij normaal zijn gaan vinden. Dat een tankstation complete maaltijden verkoopt. Dat een bioscoop zonder popcorn bijna ondenkbaar voelt. Dat een dagje winkelen vanzelfsprekend gepaard gaat met iets lekkers. Wat ooit uitzonderlijk was, is nu de norm.
Ons brein is niet veranderd
In mijn online praktijk hoor ik regelmatig mensen zeggen dat ze meer discipline nodig hebben. Toch geloof ik dat dat niet het hele verhaal is. Ons brein doet namelijk precies waarvoor het is ontworpen. Tienduizenden jaren geleden was energierijk voedsel schaars. Wie snel reageerde op zoet en vet voedsel, had simpelweg een grotere kans om te overleven. Dat systeem dragen we vandaag nog steeds met ons mee. Alleen is de wereld compleet veranderd. Waar voedsel vroeger schaars was, is het nu overal. Op het station. Bij het tankstation. In de bioscoop. Op het werk. En onderweg naar huis. Ons brein is hetzelfde gebleven, onze omgeving niet.
Gezond eten makkelijker maken
Gelukkig hoef je niet te wachten tot de wereld verandert. Je kunt vandaag al beginnen met het terugpakken van de regie. Niet door meer wilskracht te verzamelen, maar door slimmer om te gaan met de omgeving waarin je leeft. Kijk de volgende keer dat je boodschappen doet eens met andere ogen om je heen. Welke producten proberen jouw aandacht te trekken? Welke geuren of aanbiedingen vallen direct op? Alleen al door je daarvan bewust te worden, maak je minder automatisch keuzes. Ook kleine veranderingen in je eigen omgeving kunnen veel verschil maken. Leg bijvoorbeeld fruit in het zicht en zet minder voedzame snacks uit het zicht. Zo maak je gezond kiezen een stukje makkelijker. En stel jezelf voordat je iets eet eens één eenvoudige vraag: heb ik op dit moment echt honger, of word ik verleid door wat ik zie, ruik of gewend ben?
De wereld verandert niet zomaar
De voedselomgeving zal morgen niet ineens anders zijn. De aanbiedingen blijven. De reclames verdwijnen niet. En ook fastfood zal voorlopig overal beschikbaar blijven. Maar je kunt wél leren herkennen hoe die omgeving jouw keuzes beïnvloedt. Alleen al die bewustwording helpt je om minder automatisch te reageren en vaker bewust te kiezen. Misschien is dat wel de belangrijkste stap naar blijvende verandering. Gezond eten is niet moeilijk omdat jij zwak bent. Het is moeilijk omdat je probeert gezond te leven in een wereld die je voortdurend uitnodigt om te eten. Hoe beter je begrijpt hoe die wereld werkt, hoe makkelijker het wordt om stap voor stap weer zelf de regie te nemen.
Liefs,
Jonathan