“Jonathan, wat is eigenlijk gezonder: havermelk of gewone melk?” Het is een vraag die ik tijdens mijn 12-wekenprogramma regelmatig krijg. En eerlijk gezegd snap ik die vraag heel goed. Loop een koffiezaak binnen en de kans is groot dat je eerst moet kiezen tussen verschillende soorten melk, voordat je überhaupt koffie hebt besteld. Dan ga je vanzelf denken: de één zal vast gezonder zijn dan de ander. Toch is het antwoord minder zwart-wit dan je misschien zou verwachten. Lees je mee?
Wat zijn de grootste verschillen?
Havermelk – officieel haverdrink – wordt gemaakt van haver en water. Veel merken verrijken de drank met calcium, vitamine D en vitamine B12, omdat deze voedingsstoffen van nature nauwelijks aanwezig zijn. Havermelk bevat bovendien minder eiwit dan gewone melk, maar is volledig plantaardig en heeft een lagere belasting voor het milieu. Koemelk bevat juist van nature hoogwaardige eiwitten, calcium, vitamine B12 en jodium. Vooral het hogere eiwitgehalte maakt melk voor veel mensen een verzadigende keuze. Dat kan prettig zijn wanneer je wilt afvallen, sport of moeite hebt om voldoende eiwitten binnen te krijgen. Haver bevat daarnaast bèta-glucanen: oplosbare voedingsvezels die kunnen bijdragen aan een gezond cholesterolgehalte. Verwacht daarvan in havermelk overigens geen wonderen; de hoeveelheid is meestal lager dan in een kom havermout.
Welke keuze past het beste bij jou?
Misschien is dat wel de belangrijkste vraag. Niet: welke melk is gezonder? Maar: welke melk past het beste bij mijn leefstijl? Eet je vegetarisch of veganistisch, of wil je bewust minder dierlijke producten gebruiken? Dan is havermelk vaak een logische keuze. Kies dan wel bij voorkeur voor een ongezoete en verrijkte variant. Vind je dierlijke producten geen bezwaar en merk je dat je moeite hebt om voldoende eiwitten binnen te krijgen? Dan heeft gewone melk juist een duidelijke meerwaarde. Overigens is verrijkte sojadrink qua voedingswaarde de plantaardige drank die het meest lijkt op koemelk, vooral vanwege het hogere eiwitgehalte.
Kijk altijd naar de context
Wat ik misschien nog wel belangrijker vind, is dat we voeding niet onnodig ingewikkeld maken. Ik zie regelmatig mensen die zich afvragen of ze de ‘verkeerde’ melk drinken, terwijl die keuze maar een heel klein onderdeel is van een gezond voedingspatroon. Gezondheid ontstaat niet door één perfect product. Het ontstaat door alle keuzes die je dag in, dag uit maakt. Een scheutje havermelk of gewone melk in je koffie bepaalt zelden hoe gezond je leeft.
Conclusie
Is havermelk gezonder dan gewone melk? Nee. Maar gewone melk is ook niet automatisch gezonder dan havermelk. Beide passen prima binnen een gezond voedingspatroon. Welke keuze het beste is, hangt af van jouw lichaam, je voorkeuren en de context. Uiteindelijk gaat gezond eten niet om het vinden van het perfecte product, maar om een voedingspatroon dat je jarenlang met plezier kunt volhouden. Misschien is dat wel de gezondste keuze die je kunt maken.
